Four Thirds is ontwikkeld als antwoord op de strenge eisen die worden gesteld aan professionele digitale fotografie. Deze standaard betekent een fundamentele vernieuwing en maakt een einde aan de beperkingen van de conventionele cameratechnologie.
Zie ook de officiële website van alle Four Thirds System partners voor een compleet overzicht.
Iedereen die wel eens objectieven voor 35-mm film heeft gebruikt met een digitale camera, met kleinere sensoren dan film, weet dat dit kan resulteren in een afname van de groothoekmogelijkheden.
De Four Thirds-standaard maakt een einde aan dit probleem. Omdat de lens volledig is geoptimaliseerd voor de sensor bent u niet langer aangewezen op kostbare groothoekobjectieven die niet voldoen aan de beloofde specificaties. De beeldhoek die u verwacht komt immers precies overeen met de beeldhoek die u krijgt.
De standaard brandpuntsafstand van de Four Thirds-standaard bedraagt circa 25 mm. Om een vergelijking te maken met 35-mm objectieven met een standaard brandpuntsafstand van ca. 50 mm, moet u dus factor 2 gebruiken om de vergelijkbare beeldhoek te berekenen.
Omdat het medium film zeer tolerant is, was er in het verleden geen noodzaak om de objectieven te voorzien van een zeer hoog oplossend vermogen. Maar met digitale sensoren is dit veranderd.
Conventionele objectiefsystemen bieden niet de vereiste resolutie voor elektronische sensoren. De resolutie van deze systemen ligt doorgaans rond de 10 micron. Omdat hedendaagse multimegapixelcamera's vaak een pixelverhouding kennen van zo'n 5 of 6 micron, of nog minder, is er sprake van overlapping of kwaliteitsverlies. Het gevolg is dat de theoretische mogelijkheden van de sensor niet volledig worden benut. Het probleem wordt nog verergerd door een groter aantal pixels en een kleinere sensor.
Objectieven die zijn ontworpen conform de Four Thirds-standaard maken wel optimaal gebruik van de beeldsensor. Dankzij de ultrafijne resolutie die het resultaat is van speciale productieprocessen komt de sensor volledig tot zijn recht.
Scherp van rand tot rand
Objectieven die zijn geoptimaliseerd voor de Four Thirds-standaard zijn uitgerust met vrijwel telecentrische lenzen. Het ontwerp van de elektronische sensor brengt met zich mee dat er kwaliteit verloren gaat als het licht niet onder een rechte hoek op de sensor valt. Zeker aan de rand van het beeld kan dit kwaliteitsverlies leiden tot vervelende schaduwen. Een dergelijk probleem doet zich met name voor bij camera’s met een grote sensor die vereisen dat het licht breed wordt verspreid zodat het ook de buitenste randen van de sensor beslaat.
Lens ontworpen voor 35-mm filmcamera's.
Film is gevoelig voor licht dat onder een hoek binnenvalt. Zelfs bij hoge resoluties neemt een film licht op dat onder een scherpe hoek op de film valt, zonder dat dit tot noemenswaardig kwaliteitsverlies leidt.
Lens ontworpen voor 35-mm filmcamera’s. CCD-sensor
De volgende effecten treden op wanneer het licht onder een scherpe hoek op de sensor valt: 1) Reflectie naar omliggende pixels 2) Ruis tussen naast elkaar gelegen pixels 3) Verlies aan helderheid omdat niet al het licht door de sensor wordt opgenomen. Deze effecten zorgen voor een afname van de signaalkwaliteit, meer ruis en een minder accurate kleurweergave.
Four Thirds formaat: ca. 18 x 13.5mm (diagonaal: 22.5mm) APS formaat: ca. 24 x16mm (diagonaal: 28.8mm) 35mm formaat: 36 x24mm (diagonaal: 43.3mm)
Bijna telecentrische lens, zoals in de ZUIKO DIGITAL-objectieven..
Het bijna telecentrische ontwerp van de objectieven van de Four Thirds-standaard zorgt ervoor dat het licht vrijwel loodrecht op de sensor valt. Hierdoor is het beeld overal even helder en scherp en worden de kleuren zeer getrouw weergegeven.
Four Thirds is een technologische standaard die is ontwikkeld om te voldoen aan de strenge eisen van digitale SLR-camerasystemen. Uitgangspunt was het optimaliseren van de prestaties van zowel de beeldsensoren als het objectief. De standaard is gedefinieerd op drie niveaus:
Om ervoor te zorgen dat de objectieven uitwisselbaar zijn, moeten het type, de afmeting en de vorm van de bajonet worden gestandaardiseerd.
Daarnaast definieert de standaard exacte afmetingen voor de afstand tussen de lens en het brandpuntsvlak, en de positie van de beeldsensor in verhouding tot de achterzijde van de lens.
Optische standaarden
De Four Thirds-standaard legt ook de omvang van de beeldcirkel vast, ofwel de diameter van de cirkel die door de lens op het brandpuntsvlak wordt geprojecteerd. De objectiefvatting is ongeveer twee keer zo groot als de beeldcirkel. Hierdoor valt het licht via de telecentrische lenselementen overal met een rechte hoek op de beeldsensor, en behoren de hinderlijke schaduwen aan de zijkant van het beeld tot het verleden.
Communicatiestandaard
Het objectief en de camera worden niet langer gezien als afzonderlijke componenten. De Four Thirds-standaard heeft een communicatieprotocol gedefinieerd dat beide componenten in staat stelt om informatie uit te wisselen.
Four Thirds verwijst naar de omvang van de beeldsensor. De beeldsensor van Four Thirds-camera’s wordt ook wel aangeduid als een 4/3-inch of 4/3-type sensor. Deze afmetingen geven het type sensor aan, en niet de daadwerkelijke grootte van het lichtgevoelige gedeelte, dat doorgaans veel kleiner is. De CCD heeft bijvoorbeeld een doorsnede van 22,3 mm, en dat is minder dan de 33,87 mm die overeenkomt met 4/3 inch. Deze naamgeving voor beeldsensoren dateert van de tijd dat televisiecamera’s gebruikmaakten van vacuüm beeldbuizen als sensoren.
De buitendiameter van de beeldbuis, uitgedrukt in delen van inches, vormde een richtlijn voor de afmeting. Ondanks de vele nieuwe ontwikkelingen op het gebied van imaging-technologie heeft men vastgehouden aan deze conventie, en de aanduiding "een 4/3-inch sensor" kan dan ook tot verwarring leiden. Dit is ook de reden waarom men tegenwoordig vaker spreekt van "type" in plaats van "inch" wanneer men het heeft over de afmeting van digitale beeldsensoren.
Er is gekozen voor de Four Thirds-standaard omdat dit formaat een optimale balans mogelijk maakt tussen de uiteenlopende vereisten: een hoogwaardige beeldkwaliteit met minimale ruis, de omgang met verschillende pixelgroottes en het gebruik van bijna telecentrische lenssystemen.
Een open standaard
Het OLYMPUS E-System is bewust ontwikkeld als een open standaard. Dit betekent dat de compatibiliteit van het product toeneemt naarmate meer fabrikanten van camerabehuizingen, objectieven en accessoires zich conformeren aan deze standaard. Het gevolg is bovendien dat het productaanbod voor fotografen veel groter wordt.
Alle voordelen van het Four Thirds-systeem op een rij:
Geen verminderde beeldresolutie als gevolg van ontoereikende objectieven – optimaal gebruik van de mogelijkheden van de sensor
Geen verlies aan groothoekmogelijkheden
Minder schaduwvorming aan de randen van het beeld
Kleinere en lichtere objectieven en camerabehuizingen
Extra heldere objectieven van ca. twee f-stops met dezelfde scherptediepte als 35-mm objectieven (plus oplossingen om, indien nodig, een lagere scherptediepte te verkrijgen)
Bij het ontwerp is rekening gehouden met toekomstige ontwikkelingen op het gebied sensoren
Producten van verschillende fabrikanten zijn onderling uitwisselbaar
De communicatiestandaard zorgt voor een perfecte afstemming tussen het objectief en de camerabehuizing
Goede investeringsbescherming dankzij een ontwerp dat volledig is berekend op toekomstige ontwikkelingen
